Skekkjan í talningu ferðamanna gæti minnkað og dvalartíminn lengst

Flugáætlun Keflavíkurflugvallar hefur dregist saman og þar með verður Leifsstöð ekki eins góð stoppistöð fyrir farþega á leið yfir Norður-Atlantshafið.

Mynd: Nicolas J Leclercq / Unsplash

Til Íslands komu rúmlega 2,3 milljónir ferðamanna í fyrra samkvæmt talningu Ferðamálastofu á Keflavíkurflugvelli. Einn af hverjum tíu var þó ranglega meðtalinn því þetta voru annað hvort útlendingar búsettir á Íslandi eða svokallaðir sjálftengifarþegar. Þessi skekkja í talningunni var fyrst könnuð sumarið 2017 í kjölfar greina Túrista um vísbendingar um aukið ofmat á fjölda ferðamanna.

Með brotthvarfi WOW air og fækkun áfangastaða Icelandair vestanhafs stefnir hins vegar í að vinsældir Keflavíkurflugvallar sem skiptistöð, fyrir farþega á leið yfir Norður-Atlantshafið, dragist saman. Nú er nefnilega ekki hægt að tengja saman eins margar flugferðir, tveggja  flugfélaga, til að komast samdægurs milli Norður-Ameríku og Evrópu með millilendingu á Íslandi. Sjálftengifarþegunum ætti því að fækka en þeir hafa verið taldir sem ferðamenn jafnvel þó þeir dvelji ekki hér á landi og sumir farir aldrei út úr Leifsstöð.

Samtals voru sjálftengifarþegarnir um 150 þúsund á öðrum, þriðja og fjórða ársfjórðungi síðasta árs en fjöldinn var ekki kannaður á þeim fyrsta. Ef hann hefur verið álíka og á öðrum og fjórða fjórðungi þá hafa sjálftengifarþegarnir verið á bilinu 170 til 180 þúsund í fyrra. Við þann hóp bætast svo 55 til 65 þúsund útlendingar sem búsettir eru hér á landi en eru ranglega taldir sem ferðamenn. Vægi hópanna tveggja er því um tíu prósent af heildarferðamannafjöldanum líkt og áður segir.

Í máli forsvarsmanna Isavia hefur komið að farþegar Wizz Air hafi töluvert nýtt sér Ameríkuflugið frá Keflavíkurflugvelli en félagið hefur flogið hingað frá fimm pólskum borgum. Þessir farþegar hafa allir þurft að sækja farangur við komuna til Íslands og innrita sig í flug á ný og þar með verið taldir sem ferðamenn á Íslandi. Þetta kann að skýra að hluta að hluta hvers vegna pólskum ferðamönnum hefur fjölgað miklu hraðar en gistinóttum Pólverja hér á landi. Fjöldi þeirra Pólverja sem býr á landinu skýrir einnig þróunina því þeir eru líka taldir sem ferðamenn í Leifsstöð.

Á sama tíma og skekkjan í ferðamannatalningunni gæti dregist saman í kjölfar samdráttar í flugáætlun Keflavíkurflugvallar þá gæti hún einnig orðið til þess að dvalartími ferðamanna lengist. Í fyrra fjölgaði gistinóttum útlendinga um aðeins 1 prósent samkvæmt tölum Hagstofunnar. Hingað komu þó um 5,5 prósent fleiri ferðamenn og meðaldvalartími þeirra var rétt um 4,5 nætur en var um 5 nætur á hvern ferðamann árið 2016. Í ár gæti hlutfall raunverulegra ferðamanna, þ.e. þeirra sem gista á landinu, því hækkað og dvalartíminn því lengst þegar niðurstöður ferðamannatalningarinnar á Keflavíkurflugvelli eru bornar saman við gistitölur Hagstofunnar. Fleiri þættir hafa þar vissulega áhrif líka eins og aukið vægi evrópskra ferðamanna á kostnað Bandaríkjamanna.